Schoonheid

Een winters wit uitgeslagen landschap. Een perfect uitgevoerd concert. Een wiskundig bewijs; de structuur van cellen onder een microscoop. Een goed lopend gedicht – in al deze voorbeelden is er sprake van schoonheid. Het speelt een belangrijke rol in kunst, maar is ook onderdeel van wetenschap, natuur en het dagelijkse leven. Maar wat is schoonheid nu precies? Waaruit bestaat een esthetische ervaring, en hoe komen we daarachter? Een dergelijk abstract, en tegelijk zo alledaags concept is moeilijk te definiëren of te onderzoeken. De verscheidenheid aan artikelen in dit nummer laat echter zien dat dit geenszins onmogelijk is.

Van oudsher valt schoonheid, of esthetica, binnen het domein van de filosofie. Teruggaand naar een van de oudste filosofen vertelt Albert van der Schoot hoe Plato dacht over schoonheid, waarbij hij ingaat op de relatie tussen ware kennis en schoonheid. Patrick Healy laat zien hoe Kant's oorspronkelijke analyse van schoonheid door de eeuwen heen verkeerd is geïnterpreteerd, waarna hij zijn werk relateert aan hedendaagse vormen van schoonheid die terug te vinden zijn in kunst en architectuur. Sander van Maas maakt onderscheid tussen confirmatieve, sublieme en affirmatieve vormen van schoonheid – abstracte begrippen die hij toepast op beeldende kunstvormen en cultuuranalyse.

Rens Bod betoogt dat moderne wetenschap ten onrechte zijn kunstzinnig karakter verloren heeft; aan de hand van onderzoek naar muziekstructuren laat hij zien hoe mooi de wetten van de wetenschap kunnen zijn. Een andere invalshoek op schoonheid en wetenschap vinden we bij Elise Seip, die ons uitlegt hoe de neurowetenschap een brug slaat tussen psychologie, biologie en schoonheid, door middel van het bestuderen van het ervaren van schoonheid.

Met Anneke Smelik belanden we tenslotte in de tegenwoordige tijd – de hedendaagse trend van lichaamsontharing plaatst zij in een bredere sociologische context waarin het conformeren aan schoonheidsideaal ook voor mannen steeds belangrijker wordt.

Van Plato naar lichaamshaar: ook in deze BLIND! weer een brede kijk op een interdisciplinair onderwerp als schoonheid. Wij wensen u veel leesplezier.

de redactie